نام : خاطرات اسارت ، روزنامهء سفر خوارزم و خيوه به تفصيل بيان كرده است . 130 / 13 - مير حيدر در سنهء 1813 به جاى شاه مراد پدرش به تخت حكمرانى نشست . سال 1813 م ، بر پايهء تاريخهاى عصرى اشتباه مىباشد . فوت امير مير حيدر . 133 / 9 - جلگهء زرافشان جلگهء زرافشان به سرزمينهايى گفته مىشود كه در كرانهء رود زرافشان قرار دارد . به گفتهء خاورشناسان اين رود در اوستا به صورت دايتى ( دائيتا ) آمده كه همان رود ايران ويج است . ماركوارت معتقد است كه شايد Ochos نام ديگر زرافشان بوده است . آذربايجان و اران / 66 ، 68 ؛ وهرود و ارنگ / 38 . بارتولد ، زرافشان را از جملهء حاصلخيزترين و پر جمعيت‌ترين بخشهاى ماوراء النهر دانسته ، مىافزايد : « در تأليفات تاريخى نام زرافشان مشهور نيفتاده . توماشك از روى املاى چينى اين كلمه كه « نا - مى » بوده ، به اين نتيجه رسيده است كه نام باستانى و آريايى اين رود « ناميك بوده » . تركستان نامه ، ج 1 / 203 ، 204 ؛ آبيارى در تركستان / 145 . در دوران اسلامى ، مردم كرانه‌هاى رود زرافشان نخستين كسانى بودند كه بر ضد خلفاى عباسى به پا خاستند . بر طبق نوشتهء التون ، ل - دنيل ، مقنّع نيز انقلاب خود بر ضد عباسيان را از درهء « كشكه درياى عليا » و « زرافشان » آغاز كرد . خراسان در زمان حكومت عباسيان / 156 ، 157 . كلاويخو ، زرافشان را در 807 ه . ق / 1404 م ، ديده است و از سرسبزى آن در روزگار تيمور بارها ياد كرده است . سفرنامهء كلاويخو / 239 . روسها پس از به انقياد در آوردن فرمانرواى بخارا ، بخش علياى زرافشان را در سال 1868 ميلادى به تصرف خود در آوردند و بدينگونه به مرز افغانستان نزديك شدند . خاورشناسى در روسيه و اروپا / 301 . امروز زرافشان به عنوان يك استان جزو جمهورى تاجيكستان مىباشد .